Claude'da Model ve Effort Seçimi: Opus, Sonnet, Haiku ve Fable Hangi İş İçin?

Sürüm notu: Bu yazı Claude uygulamalarındaki model ve effort seçimini 15 Kasım 2026 itibarıyla anlatır; model listesi, fiyatlar ve plan kuralları aynı gün Claude Help Center, platform.claude.com'daki models overview sayfası ve Anthropic'in 9 Kasım 2026 tarihli Claude Fable 5.2 duyurusundan kontrol edilmiştir. Bu yazıda resmî belgelerden yararlanılmıştır. Model picker'daki seçenekler planına ve yöneticinin ayarlarına göre farklı görünebilir.

Önce Tahmin Et

Emre, sitedeki serilerin ortak örnek uygulaması Bookstore (bir online kitapçı) ekibinde developer. Max planına geçince model picker'da Fable 5.2'yi seçti, effort'u da "Max"a çekti ve bir hafta boyunca her işi böyle yaptı: commit mesajı yazdırmak, bir hata mesajını çevirmek, bir SQL sorgusunu açıklatmak, sipariş modülünün refactor planını çıkarmak. Çarşamba günü haftalık limitinin Fable kısmı dolmuştu.

İki soru: Emre limiti daha çok hangi ayarla yaktı, model seçimiyle mi effort'la mı? Ve commit mesajı gibi küçük işler için hangi kombinasyon makul olurdu? Cevabı Anthropic'in kendi önerisinde arayacağız; o öneri, ayar değiştirirken işe modelden değil effort'tan başlamayı söylüyor.

Model Ailesi (Kasım 2026)

15 Kasım 2026'da güncel Claude modelleri dört tane. platform.claude.com'daki models overview sayfası (https://platform.claude.com/docs/en/about-claude/models/overview) her birini tek cümleyle tanımlıyor; fiyatlar Claude API'nin milyon token (MTok) başına dolar fiyatı. Uygulamada token başına ödeme yapmıyorsun ama bu fiyatlar modellerin birbirine göre ne kadar "ağır" olduğunu gösteren iyi bir işaret; daha pahalı model limitini de daha hızlı tüketiyor.

Dördünün de context window'u 1 milyon token, tek cevapta üretebildiği en fazla çıktı 128 bin token ve güvenilir bilgi sınırı (knowledge cutoff) Haziran 2026. Yani aralarındaki fark context büyüklüğü değil; muhakeme gücü, hız ve maliyet. Sürüm geçmişi de hızlı: Opus 5.5 22 Eylül, Sonnet 5.5 28 Eylül, Haiku 5.5 7 Ekim, Fable 5.2 9 Kasım 2026'da çıktı. Model picker'da "More models" altında eski modeller de görünebiliyor; Fable için 5.2, 5.1 ve 5 seçenekleri ayrı ayrı listeleniyor.

Model Picker ve Effort Ayarı

Help Center'ın "Change the model, effort, and thinking settings" makalesine göre (https://support.claude.com/en/articles/8664678) üç ayar da gönder düğmesinin yanındaki model menüsünde. Model adına tıklayıp "Effort"u seçince seviyeler açılıyor: Low, Medium, High, Extra high ve Max. Her modelin önerilen seviyesi menüde "Default" diye işaretli; Anthropic'in Fable 5.2 duyurusu, uygulamalarda varsayılanın Medium olduğunu söylüyor. Extra high yalnız Opus 4.7 ve daha yeni modellerde var. Effort ayarı Fable 5.2, Opus 5.5, Sonnet 5.5, Haiku 5.5 ve 4.6 kuşağına kadar uzanan bir dizi modelde sunuluyor.

Effort, Claude'un her cevaba ne kadar düşünce ayıracağını belirliyor. Yüksek seviye daha kapsamlı cevap veriyor ama daha uzun sürüyor ve daha çok token harcıyor; dolayısıyla limite daha hızlı yaklaşıyorsun. Thinking ise ayrı bir anahtar ve Effort alt menüsünün içinde duruyor. Güncel 5.x modellerinde thinking kapatılamıyor; Fable 5.2 ve Opus 5.5'te her zaman açık olduğu için anahtar hiç görünmüyor. Bu modellerde düşünmeyi azaltmanın yolu effort'u düşürmek. Cevabın üstündeki "Thinking" bölümünü açarak Claude'un muhakemesinin bir özetini görebiliyorsun; dokümana göre bir kısmı güvenlik sebebiyle gösterilmeyebiliyor.

Model, effort ve thinking ayarları konuşmanın ortasında değiştirilebiliyor ve değişiklik bir sonraki cevaptan itibaren geçerli oluyor. Bu küçük ama işe yarayan bir ayrıntı: bir konuşmada önce Sonnet'le hızlıca dokümanı taratıp, karar gerektiren tek bir soru için Opus'a geçmek mümkün.

Yönetici tarafı da var. Enterprise'da yönetici bir rol için belirli modelleri ya da effort seviyelerini kapatabiliyor, yeni konuşmaların hangi model ve effort ile başlayacağını belirleyebiliyor. Beklediğin bir seçenek menüde yoksa sebebi büyük ihtimalle bu.

Önce Effort, Sonra Model

Anthropic'in Claude Academy'deki "Choosing a Claude model for knowledge workers" rehberi (https://academy.claude.com/tutorials/choosing-the-right-claude-model) çoğu kodlama ve bilgi işi için Opus ile başlamayı öneriyor; planın ya da organizasyonun seni Sonnet'le başlatıyorsa oradan başla ve önce effort'u artır diyor. Ayarı değiştirirken her seferinde tek bir şeyi değiştirmeyi, başlangıç olarak da effort'u seçmeyi öneriyor; böylece farkı neyin yarattığını görebiliyorsun.

Kullanım tarafındaki gerekçe de aynı rehberde: daha yetenekli model token başına daha pahalı, ama zor bir işi daha az turda bitirebildiği için iş başına maliyeti daha düşük çıkabiliyor. Limitini korumak istiyorsan rehberin önerisi önce effort'u düşürmek; bu, modelin muhakeme kalitesini koruyarak harcamayı azaltıyor. Emre'nin durumuna dönersek: commit mesajı ya da hata mesajı çevirisi gibi işler için ne Fable ne de Max effort gerekiyordu. Limiti yakan, iki ayarın birlikte en üstte durmasıydı; ama tek bir düğmeyle başlamak gerekirse ilk inecek olan effort.

Fable: En Güçlü Model, Ayrı Kurallar

Fable modelleri Claude uygulamalarında diğerlerinden farklı sayılıyor. Help Center'ın "Claude Fable models on your plan" makalesine göre (https://support.claude.com/en/articles/15424964):

• Free planda Fable yok.
• Pro'da ve Team standard seat'te Fable plan limitine dahil değil; ilk mesajdan itibaren usage credits'ten düşüyor. Pro'da usage credits'i sen açıyorsun, Team'de organizasyonun açmış olması gerekiyor.
• Max, Ultra ve Team premium seat'te Fable haftalık limitin en fazla yarısını kullanabiliyor. Bu limite yüzde 50 eklemiyor; diğer modellerle aynı havuzdan çekiyor ve havuzu daha hızlı tüketiyor.
• Bu sınıra gelince ya usage credits ile Fable'a devam ediyorsun ya da başka bir modele geçiyorsun.

9 Kasım 2026'daki lansmanla gelen geçici bir kampanya da var: Pro ve Team standard kullanıcıları 16 Kasım'a kadar Fable'ı haftalık limitin yarısına kadar dahil olarak kullanabiliyor, ayrıca Pro ve Team standard'a bir, Max, Ultra ve premium seat'lere abonelik süresine göre bir ile üç arasında "limit reset" hakkı veriliyor. Reset, Settings > Usage'daki "Limit resets" altından kullanılıyor ve 8 Mart 2027'de geçerliliğini yitiriyor. Varsayılan model değişmiyor; Fable'ı picker'dan kendin seçmen gerekiyor.

İki ayrıntı daha bilinmeli. Anthropic'in duyurusuna göre Fable 5.2, siber güvenlik ve biyoloji alanındaki bazı istekleri güvenlik önlemi olarak işaretleyip daha düşük yetenekli bir modele yönlendiriyor; işaretlenen siber güvenlik soruları Opus 4.8'den, biyoloji soruları Opus 5'ten cevap alıyor. Ayrıca aynı duyuru, sıfır veri saklama anlaşması olmayan müşteriler için Fable modellerinde güvenlik izlemesi amacıyla 30 günlük saklama uygulandığını söylüyor. Gizlilik ayarlarını serinin son yazısında konuşacağız.

İş → Model Eşlemesi

Dokümandaki tanımları Bookstore ekibinin günlük işlerine çevirince şöyle bir başlangıç noktası çıkıyor. Bu bir kural değil; kendi işlerinde denedikçe düzelteceğin bir ilk tahmin:

• Hata mesajını çevirmek, commit mesajı yazmak, kısa bir SQL sorgusunu açıklamak: Haiku 5.5 ya da Sonnet 5.5, Low veya Medium effort.
• Kullanıcı hikâyesi taslağı, e-posta, kod açıklama, orta uzunlukta doküman okuma: Sonnet 5.5, varsayılan effort.
• Çok adımlı analiz, uzun mimari dokümanlar, birkaç dosyayı birlikte değerlendirip karar önermek: Opus 5.5, gerekirse High.
• Günler süren, belirsizliği yüksek ve birçok adımlı iş; Opus 5.5'in yüksek effort'ta bile yetmediği yer: Fable 5.2.

Models overview sayfası da benzer bir sıralama veriyor: emin değilsen Opus 5.5 ile başla, Fable 5.2'yi zorlu reasoning ve uzun soluklu agentic iş için ya da Opus 5.5 yüksek effort'ta bile yetmediğinde kullan.

Bookstore: İade Politikası Taslağını İki Ayarla Denemek

Selin, Bookstore'un müşteriye gösterilecek iade politikasının ilk taslağını istiyor. Bu iyi bir deneme konusu: hem şirket kurallarına sadık kalmayı hem de anlaşılır yazmayı gerektiriyor. Aynı tarifi iki ayarla çalıştırıp karşılaştıracağız: Sonnet 5.5 varsayılan effort ve Opus 5.5 High. Tarif şöyle:

Draft the customer-facing return policy for Bookstore, an online bookstore.

Rules (do not add or change any):
- Customers can return a book within 14 days of delivery.
- Damaged or wrong books: free return shipping, full refund.
- Other returns: the customer pays return shipping.
- Institutional orders (20 or more copies) can be returned in part;
  the institution's approver must confirm the return.
- E-books cannot be returned once downloaded.

Output:
- Plain language, at most 300 words, short headings.
- A "Questions we could not answer" list at the end for anything
  the rules above do not cover. Do not invent policy to fill gaps.
- Write it in Turkish.

Tarifin iki yeri bilinçli: kuralların dışına çıkmamasını açıkça söylüyoruz ve boşlukları doldurmak yerine "cevaplayamadığımız sorular" listesi istiyoruz. Böylece iyi bir cevap, kurallardaki boşlukları (örneğin hediye olarak alınan kitabın iadesini kim yapar, para hangi yöntemle döner) fark edip listeye yazan bir cevap oluyor; kötü cevap ise bu boşlukları kendi uydurduğu kurallarla dolduruyor. Taslak hukuki metin değil; yayımlanmadan önce şirketin hukuk birimine ve mevzuattaki cayma hakkı kurallarına göre kontrol edilmesi gerekiyor.

Claude Academy rehberi karşılaştırma için şu yöntemi öneriyor: denemeden önce iyi sonucun ne olduğunu tanımla, iki modeli aynı prompt ve aynı dosyalarla çalıştır, her birinin kaç ek tura ve düzeltmeye ihtiyaç duyduğunu say. Bunu küçük bir tabloya dökmek işe yarıyor:

Hangi ayarın bu iş için yeterli olduğunu tahminle değil, bu tabloyla söyleyebilirsin; sonucu senin hesabında ve senin işinle ölçmen gerekiyor. Aynı işi Claude API üzerinden farklı modeller ve effort seviyeleriyle otomatik ölçmek, ilerideki "Claude API ile Uygulama Geliştirme" serisinin konusu.

Üretimde Dikkat

Model listesi değişiyor. 2026 içinde Opus 4.6'dan Fable 5.2'ye kadar birçok model çıktı ve eski modeller menüden kalktı; örneğin Opus 4 ve 4.1 Ocak 2026'da model seçiciden çıkarıldı. API tarafında Claude Sonnet 4.5'in emeklilik tarihi 30 Kasım 2026 ve önerilen yerine geçen model Sonnet 5.5 (https://platform.claude.com/docs/en/about-claude/model-deprecations). Ekip içi dokümanlarda "şu iş için şu modeli kullan" diye model adı yazıyorsan, bu dokümanı model çıktıkça güncellemen gerekecek; daha dayanıklı yol iş tipini ve effort'u yazmak, model adını "güncel Sonnet" gibi aileyle anmak.

Ekip varsayılanını yönetici belirliyor. Enterprise'da yeni konuşmaların başlangıç modeli ve effort'u organizasyon ayarından geliyor; kullanıcı konuşma içinde değiştirebiliyor. Varsayılanı en güçlü modele çekmek, herkesin her küçük işinin pahalı başlaması demek.

Yeni model çıkınca ortak işlerini yeniden dene. Academy rehberi de bunu öneriyor: yeni bir model aynı sonucu daha düşük effort'la verebilir ve bu, ekibin limitini doğrudan rahatlatır.

Sık Düşülen Tuzaklar

Her işi en büyük modele vermek. En güçlü model her işte en iyi seçim değil; küçük işlerde daha yavaş ve limiti daha hızlı tüketiyor.

Effort'u kalite düğmesi sanmak. Effort cevabın doğruluğunu garanti etmiyor, düşünmeye ayrılan bütçeyi değiştiriyor. İyi tarif edilmemiş bir görevi Max effort kurtarmaz; görev tarifini üçüncü yazıda konuşacağız.

Model adlarını ezberlemek. Picker'daki liste plana, organizasyona ve tarihe göre değişiyor. Bir blog yazısında ya da eski bir ekip notunda gördüğün model hâlâ orada olmayabilir; güncel listeye picker'dan ve models overview sayfasından bak.

Fable'ın kotayı artırdığını sanmak. Max ve Ultra'daki "yüzde 50" bir üst sınır; limite ek bir pay değil. Fable'la geçen her saat diğer modellerin kullanabileceği havuzdan gidiyor.

Karşılaştırmayı tek denemeyle yapmak. Bir kez daha iyi cevap veren model her zaman daha iyi değil. En az bir kısa ve bir uzun işte, aynı tarifle ve önceden yazılmış ölçütlerle dene.

Küçük Bir Deneme

★☆☆ Model menüsünü aç ve hesabında hangi modellerin, hangi effort seviyelerinin göründüğünü not et. "Default" işaretli seviye her modelde aynı mı?

★★☆ Yazıdaki iade politikası tarifini Sonnet 5.5 varsayılan effort ve Sonnet 5.5 High ile çalıştır. Değerlendirme tablosunu iki deneme için doldur. Effort'u artırmak hangi ölçütü değiştirdi?

★★★ Ekibinin en sık yaptığı beş işi listele ve her biri için bir başlangıç modeli ve effort seviyesi öner. Bir hafta boyunca bu eşlemeyle çalış, Settings > Usage'daki haftalık çubuğu önceki haftayla karşılaştır ve eşlemeyi düzelt.

Doğru model ve effort, iyi tarif edilmiş bir işte fark yaratıyor. Üçüncü yazıda Instructions for Claude, project instructions ve skill'lerin hangisine ne yazılacağını, iyi bir görev tarifinin parçalarını ve Claude'un cevabını doğrulama alışkanlıklarını Bookstore'un kampanya e-postası üzerinden göreceğiz.