Blog
Mert Özen'in yazılım geliştirme, backend, frontend ve DevOps üzerine blog yazıları.
Deployment Diagram: Node, Artifact, Execution Environment ve Docker/Azure Topolojisi
Deployment diagram, yazılımın hangi node ve execution environment'ta çalıştığını, hangi artifact'in nereye yerleştiğini ve node'ların hangi protokol ve port'la konuştuğunu gösterir. Bu yazıda İK Portalı'nın docker compose geliştirme ortamını ve Azure production topolojisini çizip artifact ile component arasındaki «manifest» köprüsünü kuruyoruz.
C4 Model: Context, Container, Component, Code ve Notation Kuralları
C4 model, bir yazılım sistemini Context, Container, Component ve Code seviyelerinde, her biri ayrı bir okuyucuya hitap eden yakınlaşan haritalarla anlatır; çoğu ekip için ilk iki seviye yeterlidir ve C4'teki container bir Docker container değil, çalışan bir uygulama ya da veri deposudur. Bu yazıda İK Portalı'nın Context, Container ve Component diyagramlarını notation checklist'ine uygun çizip C4-PlantUML ile koda döküyor ve UML ile nasıl birlikte kullanılacağını gösteriyoruz.
ER Diagram: Chen ve Crow's Foot Notasyonu, Cardinality, Optionality ve Class Diagram'dan Tabloya
ER diagram, verinin hangi tablolarda durduğunu ve her ilişkinin iki ucunda en az ve en fazla kaç kayıt olabileceğini gösterir: Chen kavram konuşmasına, Crow's Foot tablo ve FK konuşmasına uygundur. Bu yazıda İzin modülünü iki notasyonla çizip composition, association class ve inheritance'ın tablolara dönüşünü EF Core çıktısıyla gösteriyor, Mermaid erDiagram'ı doğrudan EF Core modelinden üretiyoruz.
PlantUML ile Diagrams-as-Code: Söz Dizimi, C4-PlantUML, include'lar ve CI'da Render
PlantUML diyagramı bir metin dosyasında tarif edip yerelde ya da CI'da render eder; böylece diyagram kodla aynı PR'da değişir, diff'lenir ve --check-syntax ile doğrulanır. Bu yazıda serinin use case, class, sequence, state ve C4 diyagramlarının PlantUML kaynaklarını, ortak stili !include ile paylaşmayı, GitHub Actions'ta render'ı ve public sunucu ile SVG'ye gömülü kaynağın gizlilik riskini gerçek çıktılarla anlatıyoruz.
Mermaid ve Structurizr DSL: Markdown İçinde Diyagram, Model Tabanlı C4 ve Hangisini Seçmeli?
Mermaid, GitHub ve Azure DevOps Markdown'ında doğrudan render edilen hızlı diyagramlar için, Structurizr DSL ise tek bir modelden tutarlı C4 view'ları türetmek için doğru araçtır. Bu yazıda serinin diyagramlarını Mermaid'e çevirip söz dizimi tuzaklarını gerçek çıktılarla gösteriyor, aynı container diyagramını Structurizr ile çiziyor ve PlantUML, Mermaid ve Structurizr'i karşılaştırıyoruz.
Uçtan Uca Modelleme: İzin Modülünü Requirement'tan Çalışan Koda Taşımak
Diyagramlar, requirement'tan endpoint'e, state machine'den domain koduna ve ER'den migration'a izlenebilir bir zincir kurduğunda ve değişiklikten önce "hangi diyagram değişiyor?" sorusunu cevaplamak için kullanıldığında değer üretir. Serinin finalinde İzin modülünü .NET 10 API, EF Core ve Angular 22 koduna taşıyor, yarım gün izin requirement'ının etkisini git diff'le ölçüyor ve yol boyunca diyagramların yakaladığı gerçek hataları gösteriyoruz.