Blog
Mert Özen'in yazılım geliştirme, backend, frontend ve DevOps üzerine blog yazıları.
Product Backlog ve Product Goal: Ne Yapıyoruz, Neden Yapıyoruz?
Product Backlog, Scrum Team'in işinin tek kaynağı olan sıralı ve büyüyen bir listedir; commitment'ı olan Product Goal ise listenin neden var olduğunu söyler. Yazı sıralamanın değer, risk, bağımlılık ve beklemenin bedeliyle nasıl yapıldığını, refinement'ın neden event olmadığını ve Guide'da olmayan Definition of Ready'nin ne zaman kapı bekçisine dönüştüğünü Bookstore'un GitHub Projects backlog'uyla gösteriyor.
Scrum Team ve Accountability'ler: Product Owner, Scrum Master ve Developers
Scrum Guide 2020'de ekip tek bir Scrum Team'dir; içinde üç accountability vardır: değeri maksimize eden tek kişilik Product Owner, ekibin etkinliğinden accountable Scrum Master ve tester, DevOps ve tasarımcı dahil Increment'i yaratan Developers. Yazı role'den accountability'ye ve Development Team'den Developers'a geçişi, Product Owner komitesi, proxy, ayrı QA ekibi ve sekretere dönüşen Scrum Master tuzaklarını Bookstore ekibiyle anlatıyor.
Scrum Nedir? Empiricism, Lean Thinking ve Scrum'ın Çözdüğü Problem
Scrum, karmaşık problemlerde değer üretmek için bilerek eksik bırakılmış lightweight bir framework'tür: üç accountability, beş event, üç artifact ve her artifact'a bağlı bir commitment. Yazı empiricism'in üç pillar'ını, lean thinking'i ve beş değeri Bookstore ekibinin ilk Sprint hazırlığı üzerinden anlatıyor; velocity, story point, user story ve Daily Scrum'daki üç sorunun Guide'da olmadığını gösteriyor.
Agile'ın Evrimi: Manifesto'dan Modern Agile'a ve Ölçeklendirme Tartışmasına
2001'den bu yana Agile hem kurumsallaştı hem de Heart of Agile ve Modern Agile gibi önerilerle özüne dönmeye çalıştı; Agile Fluency Model ise bir olgunluk merdiveni değil, bilinçli seçilen bölgeler sunar. SAFe, LeSS, Nexus ve aslında framework olmayan Spotify modelini eleştirileriyle özetliyor, framework satın almanın Agile olmak anlamına gelmediğini Bookstore'un altı ekibi üzerinden gösteriyor ve kısa bir self-check listesi veriyoruz.
Agile ve Gerçek Dünya: Sabit Fiyatlı Sözleşme, Deadline ve Mimari Kararlar
Agile, proje üçgenini ters çevirir: zaman ve ekip sabit, kapsam değişkendir; sabit fiyat da sabit kapsam anlamına gelmek zorunda değildir. Sutherland'in change for free ve money for nothing maddelerini, Must have eforunu yüzde 60'ın altında tutan MoSCoW dilimlemesini, architecture runway ile geri alınması pahalı kararların (veritabanı, auth, multi-tenancy) erken verilmesini Bookstore'un B2B portalı ve kampanya deadline'ı üzerinden anlatıyoruz.
Agile Hakkında Yanlış Bilinenler: Dokümansızlık, Plansızlık ve "Agile = Scrum"
Agile'da doküman, plan ve mimari vardır; Agile daha hızlı olmayı değil erken geri bildirimi vaat eder ve Scrum'la ya da Jira'yla eşit değildir. Yedi yaygın yanlışı manifestonun metniyle karşılaştırıyor, Fowler'ın Agile Industrial Complex eleştirisini, Dave Thomas'ın "agility" önerisini ve Dark Scrum'ı özetliyor, Bookstore'un bağlı olduğu şirketin "dönüşümü" üzerinden cargo cult Agile'ın belirtilerini listeliyoruz.
Extreme Programming (XP): Agile'ın Mühendislik Tarafı
Extreme Programming (XP), Agile'ın kodun içinde yaşayan tarafıdır: test-first, pair programming, continuous integration, küçük release'ler, refactoring ve collective code ownership birbirini destekleyen bir sistem oluşturur. Scrum bu pratikleri tanımlamaz ve Fowler'ın Flaccid Scrum uyarısı tam bu boşluğu anlatır; Bookstore'un ücretsiz kargo kuralını bir pair'in test-first yazıp dakikalar içinde trunk'a küçük commit'lerle taşımasını gerçek çıktılarla gösteriyoruz.
Agile'ın 12 Prensibi: Geliştirici Gözüyle Tek Tek
Agile'ın 12 prensibi altı temada toplanır: teslim ve geri bildirim, değişime açıklık, iş birliği, sürdürülebilir hız, teknik mükemmellik ve sadelik, self-organizing ekip ve yansıma. Her prensibi küçük PR'lar, feature flag, CI ve YAGNI gibi somut pratiklere bağlıyor, Bookstore ekibinin iki haftasında prensiplerin nasıl zincirleme çiğnendiğini ve ölçülmeyen sürdürülebilir hız prensibinin neden en sinsi tuzak olduğunu gösteriyoruz.
Agile Manifesto: 2001'de Snowbird'de Ne Oldu, 4 Değer Gerçekte Ne Diyor?
Agile Manifesto'nun dört değeri bir yasak listesi değil, bir öncelik listesidir: manifesto sağdaki maddelerde (süreç, doküman, sözleşme, plan) de değer olduğunu açıkça söyler. Şubat 2001'de Snowbird'de 17 kişinin neye tepki olarak bir araya geldiğini, her değerin bir geliştirici için ne anlama geldiğini ve OpenAPI, ADR ve README gibi dokümanların neden hâlâ gerekli olduğunu Bookstore ekibi üzerinden anlatıyoruz.
Doğru SDLC Modelini Seçmek: Proje, Ekip ve Risk Profiline Göre Karar
Doğru SDLC modeli ekibin alışkanlığına göre değil, projenin risk profiline göre seçilir: requirements belirsizliği, regülasyon, sözleşme tipi, deploy maliyeti ve geri bildirime erişim. Cynefin'le complicated ve complex problemleri ayırıyor, bir karar tablosu kuruyor ve Bookstore'un banka entegrasyonu, abonelik ürünü ve iç raporlama işi için bilinçli hibrit modelleri dürüstçe tarif ediyoruz.
Waterfall'dan Agile'a ve DevOps'a: Geri Bildirim Döngüsü Neden Aylardan Saatlere İndi?
Geri bildirim döngüsü, deploy'un sabit maliyeti düştükçe kısaldı: maliyet düşünce batch küçüldü, küçük batch hem riski hem hatanın bulunma süresini azalttı. 1990'ların lightweight yöntemlerinden Agile Manifesto'ya, 2009'da DevOps'a ve Continuous Delivery'ye uzanan çizgiyi, DORA'nın beş metric'ini, shift-left'i ve sprint yapıp release'i hâlâ çeyrekte bir yapan water-scrum-fall tuzağını anlatıyoruz.
Incremental, Iterative ve Spiral Modeller: Riski Erken Görmek
Incremental geliştirme sistemi parça parça ekler, iterative geliştirme bütünü kaba yapıp yeniden işler; Cockburn ikisinin birlikte kullanılmasını önerir. Bookstore checkout'unu bir walking skeleton'la başlatıp dilimlerle büyütüyor, Boehm'in risk odaklı Spiral modelini, throwaway ve evolutionary prototype farkını, RAD'ı ve RUP'un dört fazını, iterasyon adı altındaki mini-Waterfall tuzağıyla birlikte anlatıyoruz.